Anatomie

De Knie

 

Bottenvoorste kruisband laesie 1
De knie bestaat uit drie beenderen: het dijbeen (femur), het onderbeen (tibia) en de knieschijf (patella). De knieschijf (patella) is op zich een nogal apart beentje; het ligt binnenin een pees, die de grote dijbeenspieren (quadriceps) aan de voorzijde van het been verbindt met het onderbeen. Tevens vormt het een verbinding tussen de pees van de grote dijbeenspier  (bovenaan) en de patellapees (onderaan).

 

De knieschijf dient als een soort hefboom op het moment dat de grote dijbeenspier  aanspant en het been gaat strekken, hierdoor wordt de kracht van de dijbeenspieren vergroot.

 

Alle beenderige componenten van boven en onderbeen en knieschijf zijn met een dikke, gladde laag kraakbeen bedekt, het is een elastische, rubberachtige structuur die als schokdemper  fungeert in de gewrichten. Dit zorgt ervoor dat al deze structuren normaal gezien zacht en vlot over elkaar kunnen bewegen. De knieschijf zelf beweegt zich in een soort spoor in het bovenbeen, de trochlea genoemd. Dit is een soort bedding in kraakbeen die gevormd is vooraan het bovenbeen.

 

De knieschijf wordt in zijn bewegingen verder ook gecontroleerd door twee andere spieren, één aan elke zijde: de vastus medialis en de vastus lateralis. Zij besturen de knieschijf  zoals een paard door de teugels bestuurd wordt.

 

voorste kruisband laesie 2Gewrichtsbanden
De gewrichten worden verstevigd met gewrichtsbanden die ligamenten worden genoemd. De banden bestaan uit lagen sterk bindweefsel. Het kniegewricht heeft een binnenband (mediale band) die in het gewrichtskapsel ligt en een buitenband (laterale band) die net buiten het gewrichtskapsel ligt. De binnen- en buitenband zorgen voor de zijdelingse stabiliteit van het gewricht.

 

De voorste en achterste  kruisband liggen centraal in de knie en de voorste kruisband komt van de achterzijde van het bovenbeen naar de voorzijde van het onderbeen en de achterste kruisband van de voorzijde naar de achterzijde.
De voornaamste functie van deze banden is het begeleiden van bewegingen en opvangen, het opvangen van draaibewegingen en bewegingen in voor/achterwaartse richting binnen de knie. Bij het volledig strekken van de knie is de voorste kruisband ook aangespannen.

 

Kapsel(synovia)
Het kapsel van de knie is een dun vlies (synovia) dat als een soort ballon rond de beenderen van de knie ligt,het is gevuld met een kleine hoeveelheid visceuze (dikke) vloeistof, het gewrichtsvocht.

 

Meniscus
De meniscus is een C- vormige, afgeplatte, kraakbeenstructuur die zich tussen boven en onderbeen bevindt. Er zijn twee meniscussen in de knie: één aan de binnenzijde (mediale meniscus) en één aan de buitenzijde (laterale meniscus) van de knie. De meniscussen functioneren als een zeer belangrijke schokbreker en zijn gemaakt van een speciaal soort kraakbeen. Ze vangen de grote krachten op die op de knie inwerken en verminderen de wrijving tussen het boven en onderbeen. Ze beschermen het kraakbeen in de knie, hierdoor wordt de snelle slijtage van het kniegewricht tegengegaan.

 

Een groot percentage van ons gewicht en de bijhorende krachten die ontstaan bij stappen, lopen en springen wordt door de meniscussen opgevangen. Bijkomend zorgen ze voor de stabiliteit van de knie: door de vorm zorgt de meniscus voor een betere aanpassing van de vorm van het bovenbeen dat afgerond is, met de vorm van het onderbeen dat vlak is. Verder heeft de meniscus een rol in de voeding van het kraakbeen dat de gewrichtsoppervlakken bedekt.
voorste kruisband laesie 3

Oorzaak

De grootste oorzaak van een letsel aan de VKB is meestal sport gerelateerd. Een laesie ontstaat bijna altijd door een plotselinge kracht en/ of draaibeweging tijdens het sporten. Dit veroorzaakt een instabiliteit van de knie naar voren. De patiënt hoort of voelt vaak een knappend geluid.
voorste kruisband laesie 4

Symptomen

De symptomen na een laesie van de VKB zijn per individu verschillend. Normaal gesproken is er pijn en zwelling van de knie binnen een korte periode na het trauma, dit wordt veroorzaakt door een bloeding in het kniegewricht. Daarnaast is er een gevoel van onzekerheid en heeft men het gevoel door de knie te zakken, met name als men de knie van richting doet veranderen. De eerste pijn en zwelling verdwijnen na twee tot vier weken, maar de instabiliteit blijft aanwezig.

 

Indicatie VKB- reconstructie
Een letsel of ruptuur van de VKB wordt niet in alle gevallen operatief behandeld.
Als de orthopedisch chirurg heeft vastgesteld dat de kruisband is gescheurd, zijn er vervolgens twee soorten behandelingen mogelijk:

  • fysiotherapie (conservatieve behandeling).
  • chirurgie (voorste kruisband reconstructie).

 

Behandeling


Welke behandeling de beste oplossing biedt, is afhankelijk van:

  • de kwaliteit van het weefsel in en rond de knie;
  • beroep en dagelijkse activiteiten;
  • sportieve activiteiten;
  • leeftijd.

 

De huisarts en orthopedisch chirurg raden over het algemeen eerst fysiotherapie aan. Indien dit niet het gewenste resultaat oplevert, wordt er alsnog overwogen een operatie in te zetten.
In het algemeen geldt, dat een operatieve ingreep bij een patiënt met een instabiliteit van de knie, alleen geïndiceerd is bij patiënten met een functionele invaliditeit, die niet bereid zijn hun activiteiten (sport) te veranderen en die symptomen hebben van instabiliteit tijdens hun dagelijkse activiteiten. Als het verdraaien van de knie frequent en hinderlijk optreedt, is er tevens een goede reden voor operatieve behandeling

Tips en adviezen

  • Bij zwelling been hoog leggen (enkel hoger dan de knie, knie hoger dan de heup) en regelmatig koelen.
  • Zo normaal mogelijk blijven lopen, eventueel met gebruik van krukken de eerste dagen.
  • Regelmatig de knie bewegen: slingeren, knieschijf optrekken, been gestrekt heffen.
  • Zo snel mogelijk met fysiotherapie beginnen.