Anatomie

enkel 1De Enkel


Botten

De enkel is het gewricht tussen het onderbeen en de achtervoet en wordt ook wel bovenste spronggewricht genoemd.

 

Er zijn drie botstukken betrokken bij het enkelgewricht. Het betreft hier twee botstukken in het onderbeen en één botstuk uit de achtervoet het sprongbeen (talus). Het onderbeen bestaat uit het scheenbeen (tibia) en het kuitbeen (fibula). Het onderste gedeelte van het scheenbeen en het kuitbeen omvatten als het ware het bovenste gedeelte van het sprongbeen en wordt derhalve de enkelvork genoemd.

 

De voet wordt onderverdeeld in de achtervoet, middenvoet en voorvoet. De achtervoet bestaat uit het sprongbeen. De middenvoet bestaat uit de overige voetwortelbeenderen. De voorvoet bestaat uit de middenvoetsbeentjes en de teenkootjes. Deze benoeming kan tot enige verwarring leiden omdat de middenvoetsbeentjes niet in de middenvoet maar in de voorvoet liggen.

 

Kraakbeen
De uiteinden van het scheenbeen, het kuitbeen en de bovenzijde van het sprongbeen zijn bekleed met kraakbeen. Kraakbeen is een goed verend weefsel. Ook de drie gewrichtsvlakken aan de onderzijde van het spronggewricht en de bovenzijde van het hielbeen zijn bedekt met kraakbeen. De enkel (bovenste spronggewricht) en het onderste spronggewricht zijn omgeven door gewrichtskapsels.

 

Gewrichtssmeer
De bloedvaten in het gewrichtskapsel vormen gewrichtssmeer. Het gewrichtssmeer bekleedt de gewrichtsvlakken met een dunne film. Door zijn stroperige eigenschappen zorgt het gewrichtssmeer ervoor dat de gewrichtsvlakken steeds van elkaar gescheiden blijven, waardoor wrijving tot een minimum wordt beperkt en er geen slijtage van de gewrichtsvlakken optreedt. Men kan gewrichtssmeer vergelijken met vet in een lager waarin de as van het fietswiel draait.

 

Banden
De gewrichten worden verstevigd met gewrichtsbanden die ligamenten worden genoemd. De banden bestaan uit lagen sterk bindweefsel. Het gewrichtskapsel van het enkel wordt aan de buiten- en binnenzijde versterkt door banden.

 

Aan de binnenzijde bevindt zich een band dat driehoekig van vorm is (ligamentum deltoideum). Aan de buitenzijde bevindt zich de buitenband die in feite uit drie bandjes bestaat. Het voorste en het achterste bandje loopt van de onderkant van het kuitbeen naar het sprongbeen en het middelste bandje loopt van de onderrand van het kuitbeen naar het hielbeen.

 

Spieren
Er zijn verschillende spieren rondom de enkel aanwezig. Zij brengen de voet in spitstand, heffen de voet of trekken de voetrand naar binnen of buiten.

 

Slijmbeurzen
Een slijmbeurs is een dunwandige holte die gevuld is met dezelfde stroperige vloeistof als het gewrichtsvocht. Slijmbeurzen zitten op plaatsen die aan wrijving onderhevig zijn: tussen bot en huid; tussen pees en de huid en tussen pees en een botstuk. Een pees is een koordvormige of platte bindweefselverbinding tussen spier en bot. De belangrijkste slijmbeurzen rond de enkel zijn die tussen het hielbeen en de achillespees en tussen de achillespees en de huid. Daarnaast zijn er nog slijmbeurzen ter hoogte van de binnenzijde en buitenzijde van de enkel.